Het vegen van het damhert gewei in de awd.

Jaarcyclus van groei tot afwerpen

De verkleuring van het gewei na het verwijderen van de huid verschilt per soort. Direct na het afschuren is het gelige wit van levend bot te zien. Bij reeën wordt het geheel donkerder, bij edelherten blijven de punten wit. De uiteindelijke kleur hangt af van de vegetatie, maar het is onduidelijk of dit komt door de rechtstreekse inwerking van plantensappen of via de voeding. Ook bloedresten spelen een rol in de kleur, misschien doordat de oppervlakte van het gewei slijt en zo oude adertjes blootlegt. De hoofdvorm van het gewei wordt bepaald door de genen en is dus elk jaar hetzelfde en even uniek als een vingerafdruk. Kenners herkennen een individu zelfs nog aan het gewei als dat tussen de ontmoetingen tweemaal gewisseld is. Ook kan men aan de geweivorm zien of een hert bijvoorbeeld uit een Roemeense of een Nederlandse populatie komt. Opvolgende geweien van opgroeiende herten worden zwaarder en meer vertakt, maar oudere herten krijgen weer een eenvoudiger gewei, soms tot er alleen nog lange spitsen uitgroeien. Er is dus geen vast verband tussen leeftijd en gewei. Het gewei kan, afhankelijk van de soort, tot vijf of tien procent van het lichaamsgewicht uitmaken. Bij elanden komen twee genetisch bepaalde geweivormen voor: een plat schoffelgewei zoals bij het damhert en een stanggewei. De groeipunt van het elandgewei is met een lengtewinst tot anderhalve centimeter per dag het snelstgroeiende zoogdierweefsel dat bekend is.Laat in de winter beginnen osteoclasten het bot boven aan de rozenstokken af te breken. Osteoclasten zijn botcellen die bij alle gewervelden voorkomen, en die normaal gesproken mineralen uit oud bot recyclen. Bij herten worden deze "botbrekers" (de letterlijke vertaling van osteoclast) plotseling zeer actief in het oplossen van calcium, zodat het bot zacht wordt. In maart of april zitten de spitsen dan los en worden ze afgeworpen, vaak met hulp van takken of struiken, tegelijk of soms enkele dagen na elkaar. De zegels zijn eerst nog rood en wat bloederig maar genezen snel. Oudere herten hebben dezelfde cyclus, maar werpen hun gewei in februari of maart af, zodat hun gewei een langer groeiseizoen heeft. Bokken met veel mannelijke hormonen verliezen hun gewei het eerst. Het breukvlak bij het afwerpen ligt net onder de rozenkransen. De rozenstokken worden in de loop der jaren steeds korter en dikker, en bij een oud hert staat het gewei direct op de schedel. Van het achtste tot het twaalfde levensjaar heeft het edelhert gewoonlijk het grootste gewei.Een verstoring van de hormoonhuishouding, bijvoorbeeld door een beschadigde balzak leidt tot afwijkende geweien. Castratie kort na het vegen leidt tot afworp van het gewei. Het nieuwe gewei dat onmiddellijk daarna groeit, krijgt gewoonlijk een afwijkende vorm. Dezelfde verwonding in de zomer, dus met een bastgewei, veroorzaakt een woekerend gewei, in elk geval bij reeën. Daarom wordt zo'n bok een pruikbok genoemd


Klik op de foto om deze te vergroten dan zijn ze mooier.

Commentaren: 11
  • #11

    Helma (zaterdag, 14 september 2019 20:49)

    Ik vind het wel een zeer bijzonder gezicht met die "rode" geweien Herman.
    Het is maar goed dat je de cyclus erbij hebt gezet hoe dat komt. Ik denk wel dat ik zou schrikken als ik zo een hert tegen zou komen maar ik weet ook hoe dit komt. Hele mooi weergegeven.
    Groetjes, Helma

  • #10

    René Smits (woensdag, 04 september 2019 11:56)

    Hai Herman,

    Gaaf hoor die foto's van de damherten met geveegd gewei.
    Bloederige bende is dat toch.

    Groet,
    René

  • #9

    KeesvanD (zondag, 25 augustus 2019 09:40)

    Hoi Herman,
    Veel damherten moeten nog met vegen beginnen heb ik gezien. Het ziet er wat bloederig uit maar het hoort er nu eenmaal bij. Mooi in beeld gebracht.
    Groet, Kees

  • #8

    Ad van Duren (zaterdag, 24 augustus 2019 18:05)

    Hoi Herman,

    Mooi om zo de cyclus van de herten te volgen, je hebt er een goed verhaal bij, gelardeerd met andere mooie beelden van wat je zoal in de AWD gezien hebt.

    Groet,
    Ad

  • #7

    Ria B (donderdag, 22 augustus 2019 19:52)

    Hoi Herman , leuk dat we je van de week weer gesproken hebben ..
    Wat een mooi blog heb je toch ..
    Weer even genoten van je foto's
    Groetjes Ria en Piet

  • #6

    Bas (donderdag, 22 augustus 2019 08:34)

    Geweldig Herman wat een record mooi man op naar de 50

  • #5

    Roos (donderdag, 22 augustus 2019 01:23)

    Herman, je overtreft jezelf elke keer weer. Een heel mooi blog heb je weer gemaakt met schitterende foto's.
    Mijn complimenten.
    Groeten,
    Roos

  • #4

    Maria (zondag, 18 augustus 2019 20:46)

    Mooi, mooi mooi, Herman!
    Je verzameling is weer heel divers en prachtig!
    En 40 jaar door de AWD struinen, pffft wat geweldig!
    Groetjes,
    Maria

  • #3

    Patricia (zondag, 18 augustus 2019 19:31)

    Hoi Herman.

    Super dat je al zolang daar in de natuur kunt lopen.
    Zal wel heel veel te zien zijn geweest in de jaren.
    Top foto's laat je zien, dat gaat tot bloedens toe dat verwijderen van huid van het gewei.

    Groettie van Patricia.

  • #2

    Caroline (zondag, 18 augustus 2019 16:37)

    Prachtige fotos van de herten, de vlinders en insecten. Heel mooi met dat gewei.

  • #1

    Ghita (zondag, 18 augustus 2019 14:23)

    Mooie serie, ik vind toch herten met het bastgewei het mooist, dat vegen vind ik maar een bloederige toestand, en die vellen die erbij hangen......dan zie ik ze liever weer een poosje later als het helemaal geveegd is. Mooie foto's ook van de vlinders, en een bij. is dat de heide bij de Zilk? is het wel wat dit jaar?
    groetjes Ghita

Copyright @ Herman  Versteeg de inhoud van deze website is auteursrechtelijk beschermt en alle rechten op de tekst. afbeeldingen grafische vormgeving en / of informatie in andere vorm berust bij Herman Versteeg. Niets uit de tekst of afbeelding op deze website mag zonder schriftelijke toestemming van Herman Versteeg worden verveelvoudigen en/of openbaar worden gemaakt in enige vorm of enige wijze. Het kopiëren van (gedeelten van( deze website is niet toegestaan .De benaming De schoonheid van de awd Herman Versteeg alsmede het daarbij behorende logo is als merk gedeponeerd bij het Benelux merken bureau .